Terapia Somatyczna

Trauma to nie to, co ci się przydarzyło, ale to, co dzieje się w tobie w wyniku tego, co ci się przydarzyło.

G. Maté

W terapii somatycznej ważniejsze od słów jest pozostawanie w ciele i w tym, co wydarza się w danej chwili. Uczymy się być w sobie i pozwolić ciału zrobić to, czego potrzebuje, aby wrócić do pełni.


Spokojna leśna ścieżka w słońcu

Czym jest terapia somatyczna?

Słowo soma pochodzi z greki i oznacza „ciało”. Terapia somatyczna wychodzi z założenia, że umysł i ciało są ze sobą ściśle połączone, a nasz organizm przez cały czas dąży do równowagi i do samoregulacji. Kiedy przeżywamy coś przytłaczającego, układ nerwowy reaguje walką, ucieczką lub zamarciem. Jeśli ta reakcja nie mogła się dokończyć, energia, która miała nas chronić, zostaje zatrzymana w ciele, nawet gdy niebezpieczeństwo dawno minęło.

Może się to przejawiać jako stały niepokój, napięcie mięśni, problemy ze snem, zmęczenie, odrętwienie, nagłe wybuchy emocji czy poczucie odcięcia od siebie.

Rozmowa o trudnych przeżyciach jest ważna, ale część doświadczeń zapisana jest nie w słowach, lecz w ciele. Dlatego w terapii somatycznej pracujemy „tu i teraz” z materiałem, który utknął w przeszłości. Nie chodzi o to, by jedynie opowiedzieć, co się wydarzyło, ale by zauważyć, co dzieje się w ciele teraz, i dać mu przestrzeń, aby to, co zostało zatrzymane, mogło się dokończyć.

Poczuć to, co kryje się pod opowieścią

Zamiast skupiać się wyłącznie na historii, zapraszamy do spotkania z tym, co jest obecne w ciele tu i teraz. Prawdziwe przepracowanie polega na tym, by pozwolić sobie na odczucia, emocje, myśli i impulsy do działania, bez prób ich kontrolowania.

Wcześniejsze traumy i uwarunkowania mogą sprawić, że:

  • impulsy przetrwania, takie jak ucieczka czy obrona, zostały zahamowane,
  • emocje zostały stłumione lub nigdy nie zostały w pełni przeżyte,
  • ciało przechowuje to, czego było zbyt wiele, by to poczuć lub wyrazić,
  • ważne potrzeby pozostały niewyrażone.

W bezpiecznej relacji terapeutycznej to, co kiedyś musiało zostać zatrzymane, może wreszcie znaleźć swoją drogę i się dokończyć.

Objawy jako część procesu zdrowienia

Często objawy, których doświadczamy, są sygnałem, że nasze ciało jest już w procesie gojenia. Drżenie, fale ciepła, łzy, ziewanie, zmęczenie, ścisk w klatce piersiowej, bóle głowy, ataki paniki czy nagłe poruszenie emocjonalne mogą być sposobem, w jaki organizm uwalnia zatrzymane napięcie. Nowe lub nasilające się objawy fizyczne warto jednak zawsze skonsultować z lekarzem.

Uwalnianie energii zatrzymanej w ciele to proces, który potrzebuje czasu. Zamiast z nim walczyć, uczymy się mu ufać: nasze ciało wie, co musi zrobić, aby wrócić do równowagi. Rolą terapeuty jest stworzenie bezpiecznych warunków i uważne towarzyszenie Ci w tym procesie, w tempie, które jest dla Ciebie dobre.

Jak wygląda praca w terapii somatycznej?

Terapia somatyczna łączy rozmowę z uważnym byciem w ciele. Nie polega na dotyku ani na masażu. Pracujemy w Twoim tempie, z poszanowaniem Twoich granic. W pracy mogą pojawić się:

  • zauważanie odczuć w ciele i pozostawanie z nimi,
  • praca z oddechem, postawą i ruchem,
  • ćwiczenia ugruntowania (grounding), które pomagają wrócić do „tu i teraz”,
  • wyznaczanie i odczuwanie własnych granic,
  • stopniowe, bezpieczne dotykanie trudnych wspomnień nie na poziomie intelektualnym, ale emocjonalnym i na poziomie układu nerwowego, tak aby to, co zostało przerwane, mogło się dokończyć,
  • wzmacnianie zasobów: miejsc, ludzi i doświadczeń, które dają poczucie bezpieczeństwa,
  • Focusing, czyli uważne wsłuchiwanie się w „odczuwany sens” w ciele.

Dzięki temu układ nerwowy uczy się, że ma do dyspozycji inne możliwości reakcji, a nie tylko jedną. Pomagamy ciału i całemu organizmowi przejść przez ten proces od początku do końca.

W czym może pomóc terapia somatyczna?

  • trauma i stres pourazowy (PTSD), także trauma złożona,
  • lęk, ataki paniki i przewlekły stres,
  • poczucie odcięcia od emocji lub od ciała,
  • objawy psychosomatyczne i napięcie w ciele,
  • trudne doświadczenia, takie jak wypadki, przemoc, nagła strata,
  • wypalenie i trudności z regulacją emocji.

Cel terapii

Celem terapii somatycznej jest wsparcie naturalnej zdolności organizmu do samoregulacji i powrotu do pełni. Z czasem łatwiej jest być w sobie, rozpoznawać sygnały płynące z ciała i czuć się bezpieczniej we własnej skórze, a to, co wydarzyło się w przeszłości, przestaje tak mocno wpływać na teraźniejszość.

Kto u nas pracuje somatycznie?

Monika Knitter i Mariusz Jargielo ukończyli szkolenie Somatic Trauma Therapy w School of Holistic Therapy w Edynburgu. Monika pracuje również metodą Rewind Trauma Therapy, a Mariusz wprowadza do pracy także Focusing.

Jeśli czujesz, że Twoje ciało niesie coś, z czym trudno sobie poradzić, możemy przyjrzeć się temu razem. Zapraszamy do kontaktu tutaj. Sesje odbywają się w Edynburgu, Glasgow (Clydebank) i online.


Poczytaj więcej o innych rodzajach psychoterapii: